تولید ملی
تولید ملی حمایت از کار و سرمایه ایرانی 
مدیر ویلاگ
نويسندگان

حقوق کودکان چیست؟

 


امروزه دگرگونی های تکنولوژیک وتحولات سریع اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و پیامدهای خواسته یا ناخواسته آنها، زمینه را برای بروزوگسترش آسیب های اجتماعی فراهم کرده است.

ازجمله آسیب های اجتماعی که روند روبه گسترش آن نیزمشهود است، وجود کودکان خیابانی است. پدیده کودکان خیابانی یکی ازآسیب های اجتماعی است که نه تنها بخش قابل توجهی از کودکان و نوجوانان را که سرمایه های آینده جامعه هستند، در معرض انواع آسیب ها قرار داده، بلکه جامعه را نیز با زیان های فراوانی روبروساخته است. کودکان ونوجوانان خیابانی کسانی هستند که بنا به دلایل مختلف اعم ازعوامل فردی، خانوادگی واجتماعی جهت تامین معاش ونجات وبقای خود وخانواده شان، ازخانواده وخانه بیرون آمده اند وبه سطح شهروترجیحا خیابانها، پارک ها و... جهت کاروزندگی روی آورده اند.

کودکان کار

 

250میلیون کودک شاغل زیرسن قانونی درکشورهای درحال توسعه

براساس آمارهای موجود، بیش از250 میلیون کودک (14-5 ساله) که معمولا زیر سن قانونی کارمی کنند، ساکن کشورهای درحال توسعه هستند. اگرسن پایان کودکی را زیر18 سال درنظربگیریم، درسال2002 بیش از350 میلیون کودک ونوجوان به جای پرداختن به تحصیل، کارمی کرده اند. ازمجموع کودکان کارنیمی ازآنها درکشورهای آمریکای لاتین وکشورهای آفریقایی ونیمی دیگرنیزدرآسیا به سرمی برند. درایران نیزتعداد کودکان کار به دلایل گوناگون روبه افزایش است، اما آمار دقیقی در این زمینه وجود ندارد. در آمار تخمینی سازمان جهانی کار درسال1995 بیش از71/4 درصد کودکان بین10 تا 14سال درایران ازلحاظ اقتصادی فعال هستند. مسلم است درایران وبه ویژه درشهرهای بزرگ کشورمان، مسئله کودکان خیابانی، پدیده ی روبه رشدی است. به علاوه بحران های اقتصادی نیز در جهان روز به روز درحال افزایش است. اینکه قشر وسیعی از آینده سازان این مرز و بوم از نعمت زندگی سالم و حتی تحصیلات ابتدایی محروم باشند موضوعی است که باید در جهت رفع آن اقدام شود.

ممنوعیت اشتغال کودکان قبل ازسن قانونی

براساس ماده3 قانون حمایت ازکودکان ونوجوانان هرگونه خرید وفروش، بهره کشی وبه کارگماردن کودکان به منظوراعمال خلاف ازقبیل قاچاق ممنوع است

برای بررسی جنبه های حقوقی کودکان کار و خیابانی در جامعه به سراغ یک کارشناس حقوقی رفتیم. محمد رضا کیانی وکیل پایه یک دادگستری درگفتگوبا ایسنا، با بیان مطلب فوق افزود: بالا رفتن هزینه مصرف سرانه کشورووجود تحریمات جهانی وبین المللی همگی درمیزان درآمد، قدرت وتوان اقتصادی خانوارها تاثیر داشته است که این عوامل درافزایش آماراشتغال به کارکودکان نیزموثرخواهند بود. وی به ممنوعیت اشتغال کودکان قبل ازسن قانونی اشاره کرد وگفت: سن قانونی برای فعالیت های اقتصادی کودکان 18 سال در نظرگرفته شده است و قانونی برای ممنوعیت اشتغال به کار کودکان زیر 18 سال تصویب شده است که مورد اجراست. این کارشناس حقوقی اعتیاد والدین و فقر را علت اصلی افزایش اشتغال به کار کودکان عنوان کرد.

براساس ماده3 قانون حمایت ازکودکان ونوجوانان هرگونه خرید وفروش، بهره کشی وبه کارگماردن کودکان به منظوراعمال خلاف ازقبیل قاچاق ممنوع است

وی به ایجاد اختلال درتعادلات روحی براثراعتیاد دراین کودکان اشاره کرد وافزود: اعتیاد والدین ضمن آن که باعث ایجاد اختلال درتعادلات روحی، روانی و فکری آنها براثر معضلات مالی می شود، به کودکان نیزفشارهای روحی وروانی وارد می کند، چه بسا که این کودکان باید به اجباربه انجام فعالیت های سخت وتهیه پول و مواد مخدربپردازند که موجب بروزاختلالات شخصیتی وفکری ونیزخروج ازمسیرتکامل ورشد منطقی درآنها می شود. کیانی در خاتمه به قانون حمایت از کودکان و نوجوانان اشاره کرد و گفت: بر اساس ماده 3 قانون حمایت از کودکان و نوجوانان هر گونه خرید و فروش، بهره کشی و به کار گماردن کودکان به منظور اعمال خلاف از قبیل قاچاق ممنوع است و سرپیچی از این قوانین مجازاتی را به همراه خواهد داشت.

کودکان کار

جهانگیری، معاون اموراجتماعی سازمان بهزیستی آذربایجان غربی ازکاهش35 درصدی آمارکودکان کاراستان خبرداد وگفت: طی سال 86 تعداد کودکان کار ارجاع شده به این سازمان 166 مورد بوده است که این تعداد در سال گذشته به118 مورد کاهش یافته است. وی به عنوان نخستین و مهمترین دلیل افزایش سریع تعداد کودکان کار به خبرنگار ایسنا گفت: بحران اقتصادی- معیشتی و فقیر شدن بخش های بزرگی از جمعیت جهان، خانواده ها و کودکان را وا می دارد تا برای بقای خود به هر فعالیتی روی بیاورند. جهانگیری افزود: در این زمینه رابطه میان جمعیت و محیط، از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. رشد جمعیت و گسترش شهرنشینی به طوری که امروزه در حال وقوع است، در طول تاریخ بی سابقه بوده است و از آنجا که نحوه زندگی و انتظارات افراد سریعا در حال تغییر است، برای حل معضلات شهری، برنامه ریزی های شهری - جمعیتی نیز اجتناب ناپذیر است. زیرا گسترش شهرنشینی با افزایش پدیده ی کودکان خیابانی در ارتباط است. این مقام مسئول ادامه داد: به طورعمده کودکان به چند دلیل به خیابان ها روی می آورند که مهمترین آنها عبارت است از: کسب درآمد برای خود و حمایت از خانواده هایشان، فرار از مشکلات خانوادگی که به بیزاری کودک می انجامد، فرار از اعمالی که در خانه از آن ها انتظار می رود که معمولا بیش از توانشان است و... . معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی آذربایجان غربی با اشاره به این که خطرات متعددی این کودکان را تهدید می کند، گفت: کودکان کار، بزهکار و منحرف نیستند. اما اگر وضعیت زندگی آنان مورد توجه قرار نگیرد و تغییراتی در آن صورت نپذیرد، به علت ویژگی های زندگی شان، به صورت بالقوه منشاء بسیاری از رفتارهای ضد اجتماعی و بزهکارانه اند و سلامت خود و جامعه را نیز در معرض خطر قرار می دهند. وی عمده مخاطرات متوجه کودکان کار را خطرات بهداشتی و دچارشدن به انواع بیماری ها، محروم شدن از تحصیل و آموزش و پرورش، مورد سوء استفاده و آزار جنسی قرار گرفتن، دچار از خود بیگانگی شدن، مورد آزار جسمی و عاطفی قرار گرفتن،، خطرات حوادث مانند تصادف و مرگ، محروم شدن از کسب مهارتهای زندگی، پرداختن به تکدیگری، گرفتار شدن در دام باندهای قاچاق و تبهکار و ... .

کودکان کار

وی درخصوص توانمند سازی کودکان کارگفت: برای کاهش مشکلات و مسائل کودکان باید به توانمندسازی آنان بپردازیم.

توانمند سازی بر سه محور اساسی آموزش، حمایت و مشارکت استوار است. جهانگیری درخصوص اقدامات صورت گرفته برای کاهش آمار کودکان کار از سوی سازمان بهزیستی استان گفت: تجهیز و راه اندازی مرکز ساماندهی کودکان کار، شناسایی و جذب و نگهداری کودکان کار در مرکز، ساماندهی 30 نفر از کودکان کار از طریق روزنامه های جام جم و روزنامه ایران و ساماندهی 12 نفر از کودکان از طریق یکی از ان جی اوهااز جمله اقدامات صورت گرفته برای کاهش کودکان کار در جامعه است.

وی ارائه خدمات مددکاری، روانشناختی و حقوقی به کودکان کار و خانواده های آنها را از حمایت های این سازمان برای کودکان کار در استان عنوان کرد و افزود: تحت پوشش درآوردن خانواده های کودکان از طریق دفتر امور زنان و خانواده در حوزه امور اجتماعی سازمان، پرداخت هزینه تحصیل و درمان، تحت پوشش در آوردن کلیه کودکان در بیمه درمانی و بیمه حوادث و اعزام کودکان به اردوهای تابستانی توسط روزنامه جام جم از جمله حمایت های این سازمان از این کودکان است. جهانگیری آمار کودکان خیابانی استان را 2 هزار و 500 نفر عنوان کرد و افزود: با توجه به اینکه موضوع کودکان خیابانی به قدمت شکل گیری نظام های اجتماعی و فقر شهرنشینی مربوط است، اما عواملی همچون طلاق، فقر فرهنگی، فقر اقتصادی، رشد بی رویه جمعیت، مهاجرت، زلزله، سیل و جنگ نیز در افزایش آمار کودکان خیابانی موثر هستند. وی به شیوه گذران زندگی این کودکان اشاره کرد و گفت: اشتغال به شغل های کاذب، تکدی گری، ولگردی، باج گیری و امرار معاش به شکل بزهکاری را می توان از شیوه های این کودکان برای گذران زندگی برشمرد. معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی آذربایجان غربی چهار دلیل را عامل ایجاد کار خیابانی برای کودکان دانست و گفت: تا زمانی که مشکلات اقتصادی، اجتماعی، خانوادگی و مسائل روانی - زیستی وجود دارد، کودک کار و خیابانی نیز وجود خواهد داشت و افزایش خواهد یافت. چرا که اگر در جامعه ای این چهار عامل با یکدیگر اصلاح نشوند، هرگز به تنهایی اصلاح نخواهند شد.

اعمال حمایت های اقتصادی و معنوی از کودکان، تدوین برنامه های آموزشی همچون آموزش مهارتهای زندگی، آموزش های فنی وحرفه ای، آموزش مهارت فرزندپروری به والدین، تقویت فرهنگ عمومی و بنیه حقوقی جامعه، شناسایی مکان های آسیب خیز، شناسایی خانواده آسیب دیده و در معرض آسیب و ایجاد مراکز ویژه جهت جذب، نگهداری، کنترل و توانمندسازی آنها از راهکارهای کاهش این معضلات است

این مقام مسئول در خاتمه به راهکارهای کاهش کودک آزاری، کودکان خیابانی و کار اشاره کرد و افزود: اعمال حمایت های اقتصادی و معنوی از کودکان، تدوین برنامه های آموزشی همچون آموزش مهارتهای زندگی، آموزش های فنی وحرفه ای، آموزش مهارت فرزندپروری به والدین، تقویت فرهنگ عمومی و بنیه حقوقی جامعه، شناسایی مکان های آسیب خیز، شناسایی خانواده آسیب دیده و در معرض آسیب و ایجاد مراکز ویژه جهت جذب، نگهداری، کنترل و توانمندسازی آنها از راهکارهای کاهش این معضلات است. البته به نظر می رسد مبارزه با رشد و گسترش کودکان کار و خیابانی باید از محیط های اجتماعی کوچک آغاز شود، اما با طرح های مقطعی این مقابله به نتیجه نخواهد رسید و باید در این زمینه از روش هایی بهره گرفته شود که قبلا تجربه شده و نتیجه داده است.

کودکان کار

در طرح مبارزه با این معضل اجتماعی از طریق محیط های اجتماعی کوچک، این مهم از محل ها و توسط مردم هر منطقه صورت می گیرد و طبق آن حتی اصناف مختلف نیز عضوی از این مبارزه محسوب می شوند، چرا که در نهایت به نفع خود آنها نیز تمام خواهد شد.

در همین راستا سازمان بهزیستی باید به منظور تعامل با خانواده های کودکان کار و خیابانی جلسات مختلف آموزشی در زمینه مهارت های اساسی زندگی برگزار و آنان را با آسیب های در معرض تهدید کودکان آشنا کند. در پایان به نظر می رسد نگرش جامعه نسبت به کودکان خیابانی اغلب منفی است و آنان را کودکان مشکل دار که برای جامعه دردسرساز هستند، تلقی می کند. این در حالی است که اگر جامعه از این کودکان حمایت کند و همه اعضای جامعه خود را در قبال این کودکان مسئول بدانند، نه تنها می توانند زندگی سالم را به این کودکان هدیه کنند، بلکه می توانند آینده سالم تری را برای خود، خانواده و جامعه به ارمغان آورند.

دولتها وظیفه دارند از اعضای جامعه در برابر آسیب ها حمایت کنند. این مهم محقق نخواهد شد مگر آنکه تک تک اعضای جامعه نسبت به مسئله کودکان کار و خیابان حساس شوند و به این کودکان به عنوان افرادی با مسائل و نیازهای خاص بنگرند، نه افراد بدی که باید اصلاح شوند، و در راستای حل مسئله آنان دست یکدیگر را بفشارند. بنابراین شایسته است با رویکرد مبتنی بر کمک به کودکان خیابانی با شناخت واقعیت های زندگی آنان و با استفاده از تجربیات موفق کشورها و همچنین همکاری سازمان های ذیربط مانند آموزش و پرورش، بهزیستی، شهرداری، وزارت بهداشت، فنی و حرفه ای و تمام انجمن ها و سازمان های غیردولتی فعال و علاقه مند در زمینه کار کودک، با همراهی و همکاری کودکان و خانواده هایشان، برنامه ای مفید و عملی تدوین و اجرا شود، به طوری که شرایطی فراهم شود تا کودکانی که مجبورند برای کمک به تامین معاش خانواده خود کارکنند، از کارهایی که به لحاظ جسمی و روحی به آنها آسیب وارد می کند، دور بمانند و در مقابل از تحصیل، شادی و کودکی شان فاصله نگیرند

بخش حقوق تبیان

 


منبع: روزنامه رسالت




[ شنبه 12 فروردین 1391  ] [ 11:21 AM ] [ مهدی شکیبا مهر ]
نظرات 0
.: Weblog Themes By RASEKHOON :.
درباره وبلاگ


آمار سایت
كل بازديدها : 156594 نفر
كل مطالب : 912 عدد
تعداد کل نظرات: 32 عدد
تاریخ ایجاد وبلاگ: سه شنبه 1 فروردین 1391 
آخرین بروز رسانی : دوشنبه 1 اردیبهشت 1393 
امکانات وب